भारतात गेल्या काही दशकांत एक विशिष्ट प्रवृत्ती वाढताना दिसते. हिंदू धर्माविषयी चर्चा झाली की अनेकदा महात्मा ज्योतिराव फुले आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या निवडक आणि चुकीच्या विधानांचाच आधार घेतला जातो. विशेषतः सामाजिक माध्यमांवर किंवा राजकीय चर्चांमध्ये त्यांच्या काही उद्धरणांच्या आधारे संपूर्ण हिंदू धर्म, त्याचे ग्रंथ, देवता आणि परंपरा यांना दोषी …
Read More »आदर्श समाजनिर्मितीसाठी मराठा आचारसंहिता : एक समाजसुधारणावादी आणि आधुनिक दृष्टिकोन
महाराष्ट्राच्या सामाजिक, राजकीय आणि सांस्कृतिक इतिहासात मराठा समाजाचे स्थान अत्यंत महत्त्वपूर्ण राहिले आहे. राज्याच्या जडणघडणीत आणि राष्ट्रनिर्मितीच्या प्रक्रियेत या समाजाने दिलेले योगदान अनन्यसाधारण आहे. तथापि, काळानुसार बदलणाऱ्या सामाजिक, आर्थिक आणि शैक्षणिक आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर कोणत्याही समाजाला आत्मपरीक्षण आणि आत्मपरिवर्तनाची आवश्यकता असते. याच भूमिकेतून अखिल भारतीय मराठा महासंघाच्या पुढाकाराने आयोजित करण्यात आलेल्या …
Read More »राजर्षी शाहू महाराज : आरक्षणाचे जनक आणि सामाजिक क्रांतीचे शिल्पकार
राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज हे भारतीय इतिहासातील असे युगपुरुष आहेत ज्यांनी सत्ता ही भोगाची नव्हे तर समाजसेवेची जबाबदारी आहे हे आपल्या कृतीतून सिद्ध करून दाखवले. कोल्हापूर संस्थानाचे राजे असूनही त्यांनी स्वतःला लोकांचे सेवक मानले आणि बहुजन समाजाच्या उन्नतीसाठी आपले संपूर्ण आयुष्य समर्पित केले. त्यांच्या विचारांची ताकद इतकी प्रखर होती की …
Read More »राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : सामाजिक न्यायाच्या लढ्यातील ऐतिहासिक मैत्री
भारतीय सामाजिक परिवर्तनाच्या इतिहासात राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे नाते हे केवळ दोन महान व्यक्तिमत्त्वांमधील स्नेहसंबंध नव्हते, तर ते सामाजिक न्याय, समता, शिक्षण आणि बहुजन मुक्तीच्या सामायिक ध्येयातून निर्माण झालेले ऐतिहासिक सहकार्य होते. विसाव्या शतकाच्या प्रारंभी बहुजन, शोषित आणि अस्पृश्य समाजाच्या उद्धारासाठी कार्य करणाऱ्या या दोन …
Read More »
डेक्कन अँगल सत्येन रक्षितो धर्मः