हिंदू धर्म विषयक

   भारतीय वैदिक साहित्यामध्ये अनेक मंत्र असे आहेत की, त्यांचा अर्थ समजून घेण्यासाठी केवळ शब्दकोश पुरेसा नसतो; त्यासाठी वेदांची भाषा, त्यातील प्रतीकवाद, तत्त्वज्ञान, व्याकरण, निरुक्त, मीमांसा आणि भाष्यपरंपरा यांचा अभ्यास आवश्यक असतो. वेद हे केवळ ऐतिहासिक किंवा सामाजिक दस्तऐवज नसून, ते काव्य, तत्त्वज्ञान आणि आध्यात्मिक चिंतन यांचा अद्वितीय संगम आहेत. त्यामुळे …

   भारतीय संस्कृत वाङ्मय हे जगातील सर्वात प्राचीन, समृद्ध आणि तत्त्वज्ञानप्रधान साहित्य मानले जाते. वेद, उपनिषदे, रामायण, महाभारत, स्मृतिग्रंथ, पुराणे आणि विविध दर्शनग्रंथ यांमध्ये मानवी जीवनाच्या अनेक पैलूंवर सखोल विचार मांडलेला आढळतो. परंतु या ग्रंथांचा अभ्यास करण्यासाठी संस्कृत भाषेचे ज्ञान, त्या काळातील सामाजिक परिस्थिती, व्याकरण, शब्दांचे संदर्भानुसार बदलणारे अर्थ आणि प्राचीन …

   भारतीय संस्कृतीची ओळख ही अध्यात्म, तत्त्वज्ञान, विवेक आणि मानवकल्याणाच्या विचारांमुळे जगभरात निर्माण झाली आहे. हिंदू धर्म हा केवळ कर्मकांडांचा किंवा चमत्कारांचा धर्म नसून तो एक व्यापक जीवनदर्शन आहे. वेद, उपनिषदे, भगवद्गीता, संतवाङ्मय आणि विविध दर्शनग्रंथ यांनी मानवाला आत्मपरीक्षण, विवेक, नैतिकता आणि ज्ञानाचा मार्ग दाखवला आहे. परंतु सध्याच्या काळात हिंदू धर्माच्या …

   महाराष्ट्राच्या सामाजिक, राजकीय आणि सांस्कृतिक इतिहासात मराठा समाजाचे स्थान अत्यंत महत्त्वपूर्ण राहिले आहे. राज्याच्या जडणघडणीत आणि राष्ट्रनिर्मितीच्या प्रक्रियेत या समाजाने दिलेले योगदान अनन्यसाधारण आहे. तथापि, काळानुसार बदलणाऱ्या सामाजिक, आर्थिक आणि शैक्षणिक आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर कोणत्याही समाजाला आत्मपरीक्षण आणि आत्मपरिवर्तनाची आवश्यकता असते. याच भूमिकेतून अखिल भारतीय मराठा महासंघाच्या पुढाकाराने आयोजित करण्यात आलेल्या …

   ”ज्ञानबा-तुकाराम” ही महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जीवनाची केवळ दोन नावे नाहीत, तर महाराष्ट्राच्या आत्म्याची दोन स्पंदने आहेत. साने गुरुजींनी स्वप्न आणि सत्य या ग्रंथात म्हटले आहे की, “ज्ञानबा-तुकाराम हे महाराष्ट्राचे हृदयसम्राट आहेत. त्यांचे साहित्य हे खरे राष्ट्रीय साहित्य आहे, कारण ते सर्व थरांपर्यंत पोहोचले आहे.” संतश्रेष्ठ तुकोबारायांच्या अभंगवाणीत केवळ भक्तिभाव नाही, तर …